Қазақстанда адам бейнелі роботтарды әзірлеп, өндіруге арналған алғашқы Robotics & AI-кешені салынып жатыр. Астанадағы QazBot жобасы роботтарды құрастырумен қатар, жасанды интеллект модельдерін әзірлеуді, инженерлерді даярлауды және роботтарды оқытуға қажетті деректерді ел ішінде өңдеуді көздейді, деп хабарлайды Tech-news.
2026 жылғы тамызда құрылысы басталған кешеннің ауданы 15 мың шаршы метр болады. Жоба толық іске қосылғанда жылына 5 мыңға дейін робототехникалық жүйе шығару және 150-ден астам жұмыс орнын ашу жоспарланған. Жобаны отандық QAZBOT Technologies компаниясы жүзеге асырып жатыр, ал технологиялық серіктесі — Қытайдың AgiBot компаниясы.
1–3 қазан аралығында Астанада өткен AI & Digital Bridge 2026 форумында AgiBot вице-президенті Сюн Цзилинь компанияның робототехниканы дамыту жоспарлары және Қазақстанмен серіктестігі туралы айтты.
Оның сөзінше, адам бейнелі роботтар мен жасанды интеллект әлі даму үстінде. Алдағы жылдары оларды өндірісте ғана емес, қызмет көрсету саласында және күнделікті тұрмыста да пайдалану мүмкіндігі артады.
AgiBot өкілі роботтардың мүмкіндігін кеңейтуде деректердің маңызы зор екенін атап өтті. Роботтар нақты тапсырмаларды орындау үшін ақпарат пен әрекет үлгілеріне сүйеніп үйренеді. Компания бастапқыда нақты ортада жиналған деректерді пайдаланса, кейін виртуалды деректерді де оқыту үдерісіне қоса бастаған.
Әр салаға қажетті деректер жиынтығы да әртүрлі. Мысалы, өндірісте бөлшектерді ұстау мен сұрыптауға үйретілген роботқа логистикадағы жүктерді тасымалдау үшін басқа дағдылар қажет болуы мүмкін. Сондықтан роботтың жұмыс сапасы қолданылатын деректердің дәлдігіне және алгоритмдердің үнемі жетілдірілуіне байланысты.
Қазақстан үшін бұл бағыттың тағы бір маңызды тұсы — деректерді ел ішінде сақтау. Сюн Цзилинь Қазақстанның ақпаратты шетелге шығармауға мүдделі екенін түсінетінін және деректерді ел аумағында сақтауға мүмкіндік беретін шешімдер әзірлеуге дайын екенін айтты.
Қазір робототехникалық жүйелер негізінен өндірісте қолданылып келеді. Алайда AgiBot өкілі алдағы 2–3 жылда олардың күнделікті өмірде де жиірек кездесуі мүмкін екенін айтады.
Роботтарды қолдануға болатын бағыттар қатарына мыналар кіреді:
Өнеркәсіп: бөлшектерді тасымалдау, сұрыптау және өндірістік операцияларды орындау.
Логистика: жүктерді жылжыту және қоймадағы жұмыстарды автоматтандыру.
Қызмет көрсету: банктерде, мейрамханаларда және қоғамдық орындарда адамдармен өзара әрекеттесу.
Медицина және әлеуметтік сала: белгілі бір көмекші міндеттерді орындау.
Тұрмыстық орта: адамның күнделікті жұмысына көмектесу және күтімге қатысты міндеттерді атқару.
Дегенмен роботтардың таралуы олардың мүмкіндіктерімен ғана өлшенбейді. Қауіпсіздік те негізгі талаптардың бірі болып қала береді. Әсіресе адаммен бір кеңістікте жұмыс істейтін немесе үйде күтімді қажет ететін адамдарға көмектесетін роботтар үшін жүйенің сенімділігі мен адамның өміріне қауіп төндірмеуі маңызды.
Жобаның мақсаты — дайын роботтарды құрастырумен шектелмей, Қазақстанда робототехникаға қажетті технологиялық базаны қалыптастыру.
15 мың шаршы метрлік кешенде бірнеше бағытты дамыту жоспарланған:
роботтарды жергілікті жағдайда өндіру;
отандық инженерлік шешімдер әзірлеу;
ғылыми-зерттеу және тәжірибелік-конструкторлық жұмыстарды жүргізу (R&D);
бағдарламалық қамтамасыз ету мен жасанды интеллект модельдерін жасау;
роботтарды сынақтан өткізу және жергілікті міндеттерге бейімдеу;
инженер мамандарды даярлау.
Кешен құрамында Qaz Data Factory орталығы да болады. Онда роботтарды оқытуға қажетті деректер жиналып, дайындалып, өңделеді. Бұл роботтардың Қазақстандағы өндірістік және әлеуметтік ортаға бейімделуіне мүмкіндік беретін инфрақұрылымның бір бөлігі.
Жобаның жоспарланған өндірістік қуаты — жылына 5 мыңға дейін робототехникалық жүйе. Сонымен қатар 150-ден астам жаңа жұмыс орнын ашу көзделген.
Қазақстанға AgiBot-пен серіктестік не береді?
2023 жылғы ақпанда құрылған AgiBot жалпы мақсаттағы адам бейнелі роботтарды әзірлеу және өндірумен айналысады. Компанияның портфелінде адамдармен қарым-қатынас жасайтын, жүз бен дауысты танитын және берілген пәрмендерді орындайтын роботтар бар.
Сондай-ақ компания заттарды ұстауға, тасымалдауға және сұрыптауға арналған өнеркәсіптік платформаларды ұсынады. Бұдан бөлек, үлкен ғимараттарды тазалайтын және күрделі аумақтарды тексеруге арналған төрт аяқты роботтар да бар.
QAZBOT Technologies пен AgiBot қазақстандық компаниялармен бірге әртүрлі салаларда пилоттық жобаларды іске қосу мүмкіндіктерін талқылап жатыр. Өнеркәсіп, логистика, қаржы, медицина, білім беру, қызмет көрсету және қалалық инфрақұрылым ықтимал қолдану бағыттарының қатарында.
Мұндай серіктестік Қазақстанға робототехника саласындағы дайын технологияларды енгізумен қатар, өз өнімдерін әзірлеуге қажетті тәжірибе жинауға мүмкіндік береді. Алайда отандық технологиялық базаның қалыптасуы инженерлер даярлау, бағдарламалық қамтамасыз ету жасау, деректерді өңдеу және өндірістік жүйелерді сынақтан өткізу сияқты бірнеше бағыттың қатар дамуына байланысты.
Физикалық жасанды интеллект деген не?
Генеративті жасанды интеллект мәтін, сурет, бейне және бағдарламалық код жасай алады. Ал физикалық жасанды интеллект (embodied AI) жасанды интеллект алгоритмдерін нақты құрылғылармен байланыстырады.
Мұндай жүйелер қоршаған ортаны датчиктер арқылы қабылдап, ақпаратты өңдейді, шешім қабылдайды және физикалық әрекет орындайды. Мысалы, робот нысанды танып, оны ұстап алып, белгіленген орынға жеткізе алады.
Қазақстанда QazBot кешенін іске қосу осы технологияларды өндіріске енгізуге және жергілікті жағдайға бейімдеуге арналған инфрақұрылымды қалыптастыруға бағытталған. Жоба аясындағы негізгі міндеттердің бірі — роботтарды құрастырумен шектелмей, оларды әзірлеуге, оқытуға және жетілдіруге қажетті технологиялық мүмкіндіктерді ел ішінде дамыту.
