Қазақстан Үкіметі 2029 жылға дейінгі Digital Qazaqstan ұлттық стратегиясын іске асыру жоспарын бекітті. Құжат білім беру, медицина, мемлекеттік қызметтер, бизнес, өндіріс және қаржы секторына жасанды интеллект пен цифрлық технологияларды кеңінен енгізуді көздейді, деп хабарлайды Tech-news.
Жоспардың негізгі бағыттарының бірі — AI дағдыларын жаппай дамыту. 2029 жылға қарай мектеп, колледж және университет түлектерінің кемінде 80%-ы жасанды интеллекттің негізгі дағдыларын меңгеруі тиіс. Ал 2028 жылға дейін университеттер мен колледждердің кемінде 80%-ы AI технологияларын оқу процесіне енгізіп, білім беру бағдарламаларын жаңартуы жоспарланған.
Бұл бағытта AI-SANA бағдарламасы да кеңейеді. Сонымен қатар студенттерге арналған тереңдетілген AI курстары көбейіп, педагогтердің біліктілігін арттыруға арналған бағдарламалар іске қосылады.
Медицинада бірыңғай деректерді басқару жүйесін дамыту жоспарланып отыр. Азаматтардың медициналық ұйымға бармай-ақ алатын қызметтері кеңейіп, медициналық деректерді нақты уақыт режимінде алмасатын цифрлық желіге қосылған ұйымдар саны артады. Клиникалық шешім қабылдауда AI қолдану да кеңейтіледі.
Мемлекеттік қызметтерді көрсету уақыты 2029 жылға қарай кемінде 50%-ға қысқаруы керек. Бұл үшін жасанды интеллект, проактивті қызметтер, құжаттарға автоматты қол қою және процестерді автоматтандыру құралдары енгізіледі.
Цифрлық технологиялар қалалық инфрақұрылымда да кеңінен қолданылады. Ақылды мониторинг пен талдау жүйелері қауіпсіздік қызметтерінің жұмысын жеделдетіп, төтенше жағдайларға жауап беруді жақсартуға және ірі қалалардағы көлік кептелісін азайтуға бағытталады.
Бизнес секторында цифрландыру энергетика, өндіріс, құрылыс, көлік, логистика және агроөнеркәсіпке таралады. Үкімет бұл салаларды бөлек цифрландырумен шектелмей, өндіріс, логистика, қаржы және мемлекеттік қызметтерді бірыңғай цифрлық тізбекке біріктіруді көздеп отыр.
Энергетикада 2029 жылға қарай активтердің кемінде 70%-ын цифрлық мониторингке қосу жоспарланған. Бұл нысандардың жағдайын нақты уақыт режимінде бақылауға және ықтимал ақауларды алдын ала анықтауға мүмкіндік береді.
Құрылыс саласында жаңа техникалық күрделі нысандардың 100%-ын бірыңғай цифрлық ортада басқару жоспарлануда. Мұндай жүйе жобалау кезеңінен бастап нысанды пайдалануға беруге дейінгі процестерді қамтиды.
Көлік және логистикада жүк қозғалысын цифрлық бақылау күшейеді. Smart Cargo жүйесі басым жүк тасымалдарына цифрлық паспорт беріп, жүкті бүкіл маршрут бойынша бақылауға мүмкіндік береді. Сондай-ақ өткізу пункттерінде жүк көліктерінің күту уақытын қысқарту көзделген.
Шағын және орта бизнес үшін цифрлық жетілу деңгейін бағалау және жеке цифрландыру жол карталарын әзірлеу жоспарланған. Тәуекелі төмен кәсіпкерлерге цифрлық сәйкестендіру мен тәуекелге негізделген бақылау арқылы физикалық тексерулерді азайту көзделеді.
Салық жүйесі де автоматтандырылады. Жоспар бойынша көптеген операциялар салық төлеушінің қосымша әрекетінсіз орындалатын интеллектуалды әкімшілендіру моделіне көшу қарастырылған. Бұл салықтық рәсімдерді жеңілдетіп, көлеңкелі экономиканың үлесін қысқартуға бағытталған.
Қаржы секторында 2028 жылға қарай екінші деңгейлі банктердің кемінде 80%-ын қауіпсіз цифрлық ақпарат алмасу жүйесіне қосу жоспарланып отыр. Бірыңғай цифрлық платформаға қосылған қаржы ұйымдары үшін де осындай мақсат қойылған.
«Самұрық-Қазына» портфельдік компаниялары EBITDA өсіміне цифрлық және AI бастамаларының үлесін жылына 5%-ға дейін жеткізуді көздейді. Ал «Бәйтерек» ғылыми-зерттеу институты 2029 жылға қарай инвестициялық жобалардың 100%-ын AI арқылы мониторингпен қамтуды жоспарлап отыр.
Қазақстан отандық IT индустриясының экспортын да арттырмақ. 2029 жылға қарай IT қызметтері мен цифрлық шешімдер экспортының көлемін кемінде 50%-ға өсіру мақсаты қойылды.
Бұл үшін өңірлік робототехника құзыреттілік орталықтарын дамыту және коммерциялық жобаларды іске асыратын отандық IT-интеграторларды қолдау жоспарланған.
Жоспардағы ірі жобалардың бірі — «Деректер орталығы алқабы». Жоба Қазақстанға халықаралық технологиялық және бұлттық компанияларды тартуға, елдегі есептеу қуатын арттыруға және AI сервистерін дамытуға қажетті инфрақұрылым қалыптастыруға бағытталған.
Сонымен бірге цифрландыру киберқауіпсіздік шараларымен қатар жүреді. Мемлекеттік ақпараттық жүйелердің қорғанысын күшейту, халықтың цифрлық сауатын арттыру және онлайн қызметтерді қауіпсіз пайдалану бойынша жұмыстар жүргізіледі.
Цифрлық үкімет нысандары «Жеке деректерге қол жеткізуді бақылау» сервисіне қосылады. Ол азаматтарға жеке ақпараттарының қай жерде және қалай пайдаланылып жатқанын бақылауға мүмкіндік береді.
Digital Qazaqstan жоспары тек мемлекеттік қызметтерді цифрландырумен шектелмейді. Үкіметтің мақсаты — AI мен цифрлық технологияларды білімнен бастап өндіріс пен қаржыға дейінгі негізгі салалардың жұмыс процесіне енгізу.
