Қазақстанда ауыл шаруашылығын цифрландыру және жасанды интеллект технологияларын өндіріске енгізу жұмыстары күшейіп жатыр. 2026 жылдың 1 қыркүйегіндегі мәлімет бойынша, мемлекетке қайтарылған және қайта бөлінген ауыл шаруашылығы жерлерінің көлемі 13,5 млн гектарға жетті, деп хабарлайды Tech-news.
Бұл жұмыстар Президент Қасым-Жомарт Тоқаевтың «Қазақстан жасанды интеллект дәуірінде: өзекті міндеттер және оларды цифрлық трансформация арқылы шешу» атты Жолдауында берген тапсырмаларын жүзеге асыру аясында жүргізіліп жатыр.
2022 жылдан бері мемлекет меншігіне жалпы көлемі 15,5 млн гектар ауыл шаруашылығы жері қайтарылды.
Оның ішінде 2026 жылғы 1 қыркүйекке дейін 5,5 млн гектар жер жергілікті тұрғындарға мал жаю үшін берілді. Ал тағы 8 млн гектар ауыл шаруашылығы өндірушілеріне конкурс арқылы бөлінді.
Жерді бақылауға ғарыш технологиялары мен AI қосылды
Пайдаланылмай жатқан ауыл шаруашылығы алқаптарын анықтау үшін Қазақстанда ғарыштық мониторинг пен геоаналитика қолданылып жатыр.
Сонымен қатар жасанды интеллект пен цифрлық шешімдерді ауыл шаруашылығының өндірістік процестеріне енгізу кеңейтілуде. Технологиялар ресурстарды басқару, селекция жүргізу, егістіктің жағдайын бақылау және шаруашылықтардың тиімділігін арттыру бағыттарында пайдаланылмақ.
2026 жылы 2024 жылдан бері жүзеге асырылып келе жатқан 34 ғылыми-техникалық бағдарламаның орындалуы аяқталады. Оларды қаржыландыруға жалпы 28,9 млрд теңге бағытталған.
Бағдарламалардың нәтижелері өсімдік шаруашылығы, мал шаруашылығы және ауыл шаруашылығы өнімдерін өңдеу саласына енгізілуі тиіс.
Ғылыми әзірлемелерді нақты өндіріске енгізу көрсеткішін 40%-ға дейін жеткізу жоспарланып отыр. Қазір бұл көрсеткіш 22%-ды құрайды. Салыстыру үшін, 2023 жылы ол 17% болған.
Осы мақсатта аграрлық ғылым, университеттер және бизнес арасындағы байланыс күшейтіліп жатыр. Ғылыми жобалардың техникалық тапсырмалары да ауыл шаруашылығы өндірушілерінің нақты сұранысына қарай қалыптастырылуда.
2026 жылы қуаңшылық пен топырақтың тұздануына төзімді «Батырхан» атты жаздық арпаның жаңа сорты ұсынылды.
Бұдан бөлек, вируссыз отырғызу материалдарын дайындау технологиялары дамып жатыр. Мамандар «Апорт» сортын қалпына келтіру жұмыстарын жалғастырып, биопестицидтер өндірісін Қазақстанда локализациялау бағытында жұмыс жүргізуде. Сондай-ақ өсімдіктерді in vitro, яғни зертханалық жағдайда көбейту технологиялары енгізіліп жатыр.
Аграрлық зерттеу университеттерін дамытуға 57 млрд теңге бөлінеді. Қаржы Сәкен Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті мен Қазақ ұлттық аграрлық зерттеу университетін жаңғыртуға бағытталмақ.
Билік университеттерді тек маман даярлайтын оқу орындары емес, агротехнологиялар мен ғылыми әзірлемелерді нақты өндіріске енгізетін орталықтарға айналдыруды көздеп отыр.
Қазақстанның агроөнеркәсіп кешіндегі жаңа бағыт жер ресурстарын тиімді пайдалану, цифрландыру және қолданбалы ғылымды біріктіруге негізделген. Негізгі мақсат — AI және басқа да заманауи технологияларды ауыл шаруашылығы өндірушілерінің күнделікті жұмысына енгізіп, саланың өнімділігі мен бәсекеге қабілеттілігін арттыру.
