Қазақстанда есту қабілеті бұзылған азаматтарға арналған жасанды интеллект негізіндегі ымдау тілі аудармашысы әзірленіп жатыр. Болашақта мұндай технология теледидардағы бағдарламаларды да ымдау тіліне автоматты түрде аудара алады, деп хабарлайды Tech-news.
Қазақстанда есту қабілеті нашар адамдарға арналған цифрлық шешімдер кеңейіп келеді. Премьер-Министр Олжас Бектенов Мәжіліс депутаттарының ымдау тілін дамыту және оған ресми мәртебе беру мәселесіне қатысты сауалына жауап беріп, елде жасанды интеллект негізіндегі жаңа жобалар қолға алынғанын мәлімдеді.
Үкімет халықаралық тәжірибені зерттеген. Кейбір мемлекеттерде ымдау тілі арнайы заңдармен реттелсе, бірқатар елдерде бұл мәселе мүгедектігі бар азаматтардың құқықтарын қорғау тетіктері арқылы шешіледі.
Қазірдің өзінде Қазақстанда есту және сөйлеу қабілеті бұзылған азаматтарға бірнеше қолдау шарасы ұсынылады. Олардың қатарында ымдау тілі аудармашыларының қызметі, әлеуметтік оңалту бағдарламалары және инклюзивті білім беру бар.
Сондай-ақ қазақ және орыс тілдерінде жұмыс істейтін e-Ymdau электронды бейне сөздігі мен e-Ymdau мобильді қосымшасы іске қосылған. Саусақ әліпбиі есту қабілеті нашар балаларға арналған оқу бағдарламаларына енгізілген. Ал еліміздегі 17 жоғары оқу орны арнайы білім беру саласына мамандар даярлап келеді.
Ұлттық білім беру дерекқорының мәліметіне сәйкес, Қазақстанда ерекше білім беру қажеттіліктері бар 237 мың бала тіркелген. Оның ішінде 4576 баланың есту қабілеті бұзылған, ал 851 бала толық естімейді.
Үкімет цифрлық технологияларға ерекше назар аударып отыр. Бүгінде 107 университет 200-ден астам AI агентін әзірлеген. Олардың арасында электронды ымдау тілі аудармашылары да бар.
Сонымен қатар қазақ тілінде ымдау тілін үйретуге арналған жасанды интеллект агенті жасалып жатыр. Кейін ол Skills Enbek платформасына біріктіріледі.
Тағы бір жоба «Хабар» агенттігі мен Сәтбаев университетінің бірлескен жұмысы аясында жүзеге асуда. Тараптар жасанды интеллект көмегімен жұмыс істейтін ымдау тілі аватарларын әзірлеп жатыр. Мұндай виртуалды кейіпкерлер болашақта телехабарлар кезінде аудармашының қызметін атқаруы мүмкін.
Алайда ымдау тілі мамандарының қызмет көрсету көлемін ұлғайту қосымша қаржыландыруды талап етеді. Үкіметтің мәліметінше, жаңа әлеуметтік бастамаларға бюджеттен қосымша қаражат бөлуге қойылған мораторий 2028 жылдың соңына дейін сақталады.
Премьер-Министрдің айтуынша, инклюзивті орта қалыптастыру, ымдау тілін дамыту және цифрлық қызметтердің қолжетімділігін арттыру мәселелері 2025-2030 жылдарға арналған инклюзивті саясат тұжырымдамасына енгізілген және мемлекеттік органдардың тұрақты бақылауында.
Айта кетейік, Қазақстанда ымдау тіліне ресми мәртебе беру мәселесі де қарастырылып жатыр. Бұған дейін елде e-Ymdau ымдау тіліне арналған бейне сөздік іске қосылған болатын.
